Gepubliceerd op 24.02.2021 | Tekst: Pieter T’Jonck

Eind 1990 was Juliaan Lampens (1926-2019) nog een nobele onbekende. Tot De Singel een overzichtstentoonstelling van zijn werk organiseerde. Plots bleek ergens in Eke -of all places- een architect op zijn eentje een oeuvre van wereldformaat gebouwd te hebben, zonder dat de ‘officiële’ architectuurwereld daar weet van had.

Bij de tentoonstelling hoorde een boek waar Lampens zelf intensief aan meewerkte. Ter gelegenheid van ‘Unfolding the archives #2 – Juliaan Lampens’, een nieuwe tentoonstelling rond het werk van de in 2019 overleden architect werd die catalogus terug uitgegeven. Ze blijkt niets van haar relevantie verloren te hebben.

Het boek, met een ongewoon liggend formaat, is gevat in een fraaie linnen kaft. Daarop prijkt een schets, enkele goed gemikte lijnen, bijna als Japanse kalligrafie, met daarboven het stempel van de architect. Dat stempel keert op elk blad in het boek terug, ook bij het inleidende essay van Paul Vermeulen.

Vermeulen schetst helder waarom de extreem uitgepuurde architectuur van Lampens zo lang onder de radar bleef, maar wel de tand des tijds weerstond. ‘Zijn werk (…) (vertrekt vanuit) een impliciet vertrouwen dat de moderne mens, bevrijd van alle conventionele ballast, een oorspronkelijke relatie tot de wereld kan hervinden’. Daarmee stond hij ver buiten de postmoderne storm die toen door de architectuur raasde. Zo bleef hij onopgemerkt. Tot die storm ging liggen.

Wie naar gedetailleerde plannen of kekke foto’s zoekt komt in dit boek niet echt aan zijn trekken. De foto’s in zwart-wit zijn bijvoorbeeld vaak oud en niet bijzonder scherp. Daar gaat het dan ook niet om. De architect bracht hier teksten (getikt op een ouderwetse schrijfmachine en hier fac simile gereproduceerd), schetsen, foto’s  en grafisch uitgepuurde plannen samen. Ze verhelderen zijn attitude, zijn manier van kijken naar de wereld en de architectuur. Dat is het belang van dit boek.

Het VAi voegde aan deze heruitgave een aparte drietalige bijlage toe. Die biedt een overzicht van de volledige carrière van Lampens, ook na 1991 en herneemt o.a. het essay van Vermeulen. Het completeert het beeld van deze einzelgänger buiten categorie in de Belgische architectuur.

Juliaan Lampens 1950-1991
Originele uitgave 1991:
Auteurs: Juliaan Lampens, Gerard Vandenhaute, Paul Vermeulen
Uitgever: Kunstencentrum deSingel
Nieuwe, herziene en aangevulde uitgave 2020:
Aanvullende vertalingen en eindredactie: Helen Simpson (EN), Maxime Schouppe (FR), Biesbrouck (NL)
Taal: NL / FR / EN
Publicatiejaar: 2020
Isbn: 9789492567147
Prijs: € 49,50

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief