Edito

Pieter T'Jonck - Hoofdredacteur

In een vaak geciteerde tekst maakte de Duitse filosoof Walter Benjamin zich deze bedenking bij Angelus Novus, een schilderij van Paul Klee: “Er staat een engel op afgebeeld die zo te zien op het punt staat zich te verwijderen van iets waar het zijn blik strak op gericht houdt. Zijn ogen en zijn mond zijn opengesperd, hij heeft zijn vleugels gespreid. Zo moet de engel van de geschiedenis eruitzien. Zijn gelaat is naar het verleden gewend. Waar wij een reeks gebeurtenissen waarnemen, ziet hij één enkele catastrofe en daarin wordt zonder enig respijt puinhoop op puinhoop gestapeld, die hem voor de voeten geworpen wordt. De engel zou wel willen blijven, de doden tot leven wekken en de brokstukken weer tot een geheel maken. Maar zijn vleugels vangen de wind die uit het paradijs waait, een storm die zo hard is dat hij ze niet kan stuiten. Deze storm stuwt hem onweerstaanbaar voort, de toekomst in die hij de rug heeft toegekeerd, terwijl de stapel puin vóór hem tot aan de hemel groeit. Deze storm is wat wij vooruitgang noemen.”

Benjamin schreef dit aan de vooravond van WO II. Hij leefde in een verscheurde wereld. De moderne droom van een vooruitgang lag aan diggelen. Maar wellicht doet het woord ‘puinhopen’ ook nu voor veel mensen akelig actueel aan. Lijkt onze wereld niet steeds meer op de puinhopen die het decor vormen van Mad Max? Hoe kon het ooit zo ver komen? Tja… Na WO II werden Benjamins profetische woorden snel vergeten: de ongebreidelde vooruitgang ging voor en voort. Niemand dacht na over de gevolgen. Pas zo’n 30 jaar vooruitgang later, ergens na 1970, sloeg voor het eerst in kleine kring de twijfel toe over die rücksichtslose vooruitgang. Het tijdperk van de tweede, reflexieve moderniteit, was aangebroken: steeds meer, uiteindelijk haast alle waarheden moesten sneuvelen. Vooruitgangspessimisme en twijfel werden ons credo, gevoed door jobstijdingen over milieu, klimaat, politiek, economie die ons met ontstellende regelmaat bereiken (dat credo is zelf vreemd genoeg ook de oorzaak van de ontrafeling van de samenleving zoals we ze na WO II kenden).

Steeds meer mensen hebben het gevoel dat we het over een andere boeg moeten gooien, dat we – om te beginnen – maar eens de bezem moeten halen door de erfenis van de twintigste eeuw. Anders en beter, maar dan zonder de hoop of het verlangen erop vooruit te gaan. Als we het al langer kunnen uitzingen zitten we goed – misschien. Dit nummer, en bij uitbreiding deze jaargang van A+ gaat over dat thema. We vatten het samen in één voorvoegsel: RE-. In dit nummer: Recycleren/Rehabiliteren. Opruimen, herbestemmen, opnieuw zin geven aan een gebouwde omgeving die op de rand van de catastrofe staat – maar wel nog altijd blijft draaien. Het is immers niet allemaal kommer en kwel: mensen blijven, als de onverbeterlijke optimisten die ze zijn, ook steeds weer oplossingen bedenken voor problemen die onoverkomelijk lijken. Dat is minstens zo boeiend om gade te slaan.

We gooien het zelf ook over een andere boeg, niet alleen met een nieuwe vormgeving, maar vooral met meer projecten, met meer aandacht voor de opmerkelijke architecten en hun denkwereld, met thema’s waar architecten zelf aan bijdragen met essays en onderzoek, met een fotobijlage rond dat thema en nog veel meer. Elke A+ wordt een klein boek, een mooi object om te koesteren. We wensen u alvast het allerbeste voor 2016. Moge de wereld nog even wachten met vergaan.

Lees meerVerkleinen

Inhoudstafel

Product News
Op 25 februari barst Batibouw weer los. Loop je hier al warm met A+

In the Picture
Een monument Pieter T’Jonck
ADAM: Art & Design Atomium Museum Jean-Sébastien de Harven
Therapeutische werking Bart Decroos
Nergens benauwd Pieter T’Jonck
Schaalverwarring Pieter T’Jonck

Fundamenten  
Edito Pieter T’Jonck
Pleidooi voor nietbouwen Dimitri Minten en Tim Vekemans
Materiaallogica Maarten Gielen en Michaël Ghyoot
Verkavelingsverhalen Oswald Devisch en Barbara Roosen
Métamorphouse Lisa De Visscher
Foto-essay Laura Van Severen
Haalbaar herbestemmen Alain Richard
Renoveren of herbeginnen? Tinne Quirijnen en Joep Roggen
Een formidabele gok Pieter T’Jonck

Zoom In
Een monster renoveren Géraldine Michat

Guests
Cellule Architecture Een kern ontstaat Fabienne Courtejoie
Team Vlaams Bouwmeester Re: Reyerslaan Bart Verschaffel

Zoom Out
ACTUEEL
Albert Bontridder (1921-2015) Architectuur die zingt Johan Wambacq
LEZINGEN
TVK. Van parkway tot supersurface Cécile Vandernoot
Lezingenreeks Across Antwerpen: SNCDA, a practice. Antoine Wang
Lezingenreeks Across Liège: Trans, B-ild Thomas Martin
Lezingen Stad en Architectuur Data en design Thomas Martin
BOEKEN
Van krant tot bank Bram Denkens
Blaas de stad op – Brussel na 1968 Charlotte Lheureux

Abonneer je vanaf €59 per jaar!
Je ontvangt 5 klassieke nummers en 1 speciale uitgave van het tijdschrift.

Abonnement

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief