Edito

Lisa De Visscher - Hoofdredactrice

Lockdown. Avondklok. Samenscholingsverbod. Krijtcirkels. Bubbels.

Door de coronacrisis stond de publieke ruimte zwaar onder druk. Plots werd ze ontheven van haar intrinsiek openbaar karakter: haar vanzelfsprekende toegankelijkheid en toe-eigening, altijd, overal en voor iedereen. Het verplichte thuiswerken, het reisverbod, de sluiting van de horeca en de daaruit voortvloeiende collectieve wandelkoorts maakte eens te meer duidelijk hoezeer wonen, werken, ontspannen – kortom leven – alleen bij gratie van kwalitatieve publieke ruimte gebeurt.

Maar daar hebben we geen pandemie voor nodig, dat weten we natuurlijk al langer. Verschillende steden sleutelen al jaren aan de beeldbepalende plekken in hun centrum: parkings verdwijnen en worden parken en pleinen, waterlopen worden terug opengelegd, en blinde kaaien worden zitplekken aan het water. Opvallend is dat de projecten die vandaag gerealiseerd worden stuk voor stuk van sterk ontwikkelde ruimtelijke, sociale en ecologische ambities getuigen en een geïntegreerde toekomstvisie op publieke ruimte uitdragen. Of anders gezegd: een mooi plein of leuk park volstaat niet meer. De publieke ruimte in 2021 is inclusief, klimaat-actief en zet de zachte weggebruiker centraal.

Zo krijgt Leuven met het Park Belle-Vue niet alleen opnieuw een uitkijkpunt over de stad maar ook een nieuwe groene long die de mobiliteit hertekent en een belangrijk knooppunt vormt in een netwerk van fietsen wandelwegen. Voor de Grote Markt van Sint-Niklaas zetten de ontwerpers in op een radicale vergroening die niet alleen het hitteeilandeffect tegengaat, maar ook de auto tot gast maakt op een plein dat tot ontmoetingsplek voor bewoners werd herbestemd. Het Pannenhuispark in Brussel maakt – eindelijk – een stoere speelplek voor jongeren en biedt naast het wilde groen ook een wandelen fietsverbinding tussen twee delen van de stad. In Saint-Hubert wordt een parking opnieuw het centrale plein dat ontmoeting bewerkstelligt – een broodnodige ingreep die zo veel dorpen ontberen.

De projecten die nog op de tekentafel liggen, tonen nog meer de veranderende agenda van de publieke ruimte. Zoals de duin-voor-dijkconstructie in Westende, een voorbeeld van systeemdenken waarin een zachte, water afremmende duin de plaats van een hoge dijk inneemt en ruimte geeft aan wandelaars, fauna en flora. Of de Tuinen van Stene in Oostende, het eerste Belgische stedelijke landbouwpark dat met biopluktuin, waterweidelandschap, akkerlandschap en voedselplatform een nieuwe typologie voor de publieke ruimte vormt. Een hoopgevend toekomstbeeld dus; de post-coronawandeling kan er alleen maar mooier op worden.

Toch vormen deze projecten maar een fractie van de totale publieke ruimte. De spreekwoordelijke kers op de taart. Wat dan met de taart zelf? De doordeweekse straten die vaak meer dan de helft uitmaken van het openbaar domein. Het team van Brussels Bouwmeester Maître Architecte gaf er een boekje over uit met tien ontwerptips voor de gewone straat. Het is een pragmatisch pleidooi voor groene, gedeelde, auto-vertragende, toegankelijker en beter oversteekbare straten. Het toont opnieuw hoezeer publieke ruimte en mobiliteit met elkaar verstrengeld zijn. De straat is vandaag een strijdtoneel tussen auto’s, fietsers en voetgangers, en haar ontwerper – de overheid – is de enige die deze strijd in het voordeel van haar meest duurzame en daarom belangrijkste gebruiker kan beslechten: de zachte weggebruiker. Domesticating public space gaat hierover: hoe publieke ruimte de motor vormt om een stad bewoonbaar te maken en te houden.

Lees meerVerkleinen

Inhoudstafel

Edito Lisa De Visscher
Opinie Gideon Boie

Actua
Expo Across Lara Molino
Urban Summer Brussels Anne-Laure Iger
In Memoriam Constantin Brodzki Maurizio Cohen
Architectuurbiënnale Venetië 2021 Véronique Patteeuw

Projects
Office, Crematorium, Oostende Christophe Van Gerrewey
Label, Porcheresse Mathias Bouet
Goffart Polomé – Reservoir A – Ney-Wow, Zoutloods, Houffalize Pieter T’Jonck

Public Space
Vogt – Van Belle & Medina, Droogdokkenpark, Antwerpen Bart Tritsmans
Van Belle & Medina, Traction Stations Brabo 2, Antwerpen Bart Tritsmans
Voor / na
Stad Gent Groendienst, Kapitein Zeppospark, Gent Chloë Raemdonck
Landinzicht, Pannenhuispark, Brussel Guillaume Vanneste
Olm, Maximiliaanpark, Brussel Guillaume Vanneste
Beeldverslag van een fietstocht door Brussel Michiel De Cleene
B612 – Olm, Fontainas, Brussel Pauline Malras
H+N+S – Artgineering – Ara , Park Belle-Vue, Leuven Pieter T’Jonck
Pioniers van de publieke ruimte Joeri De Bruyn
Artgineering – Lama – Sweco, Grote Markt, Sint-Niklaas Bart Tritsmans
Lama – Brut, Binnengebied Schaliken, Herentals Edith Wouters
Suède 36, Heraanleg centrum, Saint-Hubert Carla Frick-Cloupet
Publieke ruimte in Luik François Schreuer

Uitbreiding gemeentehuis, Awans Gilles Debrun
Product news Viviane Eeman

Student  
Young Talent Architecture Award 2020 Eline Dehullu
Euregional workshop Kaleidoscope Eline Dehullu

#011 Michiel De Cleene

Abonneer je vanaf €59 per jaar!
Je ontvangt 5 klassieke nummers en 1 speciale uitgave van het tijdschrift.

Abonnement

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief